Eymen ez-Zevahiri: Göz doktorluğundan El-Kaide liderliğine

ABD Lideri Joe Biden, Zevahiri’nin Kabil’de ailesi ile saklandığının tespit edildiğini ve kendisinin onayıyla 31 Temmuz’da İHA ile operasyon düzenlendiğini belirterek “Bu terörist önder artık yok” dedi.

1998’de Kenya ve Tanzanya’daki ABD büyükelçiliklerine yapılan akınlarda ve ABD’deki 11 Eylül 2001 akınlarında yaklaşık 3 binin üzerinde insanın mevtinde merkezi roller üstlendiği sav edilen 71 yaşındaki Mısırlı göz tabibi Zevahiri, 19 Haziran 1951’de Mısır’ın başşehri Kahire’de doğdu.

Saygın ve eğitim düzeyi epey yüksek bir aileden gelen Zevahiri’nin dedesi Rabia Zevahiri, El-Ezher’in önde gelen imamlarından biriyken, amcalarından biri ise “Arap Birliğinin Birinci Genel Sekreteri” olarak vazife yaptı.

Kahire Üniversitesinde tıp okuduktan sonra göz tabibi olarak çalışmaya başlayan Zevahiri’nin 1995’te hayatını kaybeden babası Muhammed Zevahiri de tıpkı üniversitede farmakoloji kısmında profesör olarak misyon yapıyordu.

Mısır İslami Cihad örgütünün liderliğini yaptı

Siyasal İslami hareketlere ilgisi genç yaşlarda başlayan Zevahiri, 1973’te kurulan Mısır İslami Cihad örgütüne katıldı.

1981’de Kahire’deki bir askeri geçit merasimi sırasında örgütün, İsrail ile barış muahedesi imzalayan Enver Sedat’a suikast düzenlemesinin akabinde Zevahiri de başka şüphelilerle tutuklandı.

Zevahiri, Sedat suikastına karışmaktan aklandı fakat yasa dışı silah bulundurmak gerekçesiyle 3 yıl mahpus yattı.

Mısır’da mahpus yattığı devirde çeşitli azaplara maruz kaldığı bilinen Zevahiri, 1985’te hür bırakılmasının akabinde Suudi Arabistan’a gitti. Bir mühlet sonra ise evvel Pakistan’a akabinde da Sovyet işgalinin devam ettiği Afganistan’a geçerek tabip olarak çalıştı.

“Doktor” lakaplı Zevahiri’nın ismi, 1993’te Mısır İslami Cihad kümesinin liderliğini devraldıktan sonra periyodun Mısır Başbakanı Atıf Sıdkı dahil pek çok bakana yönelik hücumlarda sıkça anıldı. Örgütün bu süreçten sonra hükümeti alaşağı etme teşebbüslerinde 1000’i aşkın kişi hayatını kaybetti.

1995’te Pakistan’daki Mısır Büyükelçiliğinin önünde düzenlenen ve 16 kişinin öldüğü atağın buyruğu veren Zevahiri’nin, 1997’de Mısır’ın Luksor kentinde 62 turistin vefatına neden olan ataklarla münasebetinin olduğu biliniyor.

1999’da Mısır’da askeri mahkemeler, örgütün faaliyetleri nedeniyle Zevahiri’ye vefat cezası verdi.

Bin Ladin’in sağ kolu olarak görüldü

1990’larda sığınak ve finansman kaynakları aramak için dünyayı dolaştığı düşünülen Zevahiri’nin Bulgaristan, Danimarka ve İsviçre’de yaşadığına ve Avusturya, Yemen, Irak, İran ve Filipinler’e gitmek için düzmece pasaportlar kullandığına inanılıyor.

Aralık 1996’da Çeçenistan’da vizesi olmadan yakalanan Zevahiri, Rusya’da 6 ay mahpus yattı.

Zevahiri’nin 1997’de El-Kaide önderi Usame Bin Ladin’in kaldığına inanılan Afganistan’ın Celalabad kentine taşındığı düşünülüyor.

Mısır İslami Cihad örgütü, bu süreçte “Yahudilere ve Haçlılara karşı cihat” için El-Kaide’nin içinde olduğu direniş cephesine katıldı.

1998’de El-Kaide’nin öncülük ettiği ABD’nin Kenya ve Tanzanya’daki büyükelçiliklerine yönelik taarruzlarda 223 kişi hayatını kaybetti. Bu süreçten sonra Bin Ladin’in sağ kolu olarak öne çıkan Zevahiri’nin, hem büyükelçiliklere hem de ABD’deki 11 Eylül 2001 ataklarını planlayan isimlerden biri olduğu iddia ediliyor. 11 Eylül taarruzlarında 3 bine yakın kişi hayatını kaybetmişti.

ABD, kelam konusu hücumların akabinde “teröre karşı savaş” doktrini ismi altında Afganistan ve Irak’ı işgal etti, Orta Doğu’da çok sayıda temiz insanın öldüğü askeri operasyonlar düzenledi.

ABD’nin 2001’de açıkladığı “en çok aranan 22 terörist” listesinde Bin Ladin’den sonra gelen Zevahiri’nin başına 25 milyon dolar ödül konmuştu.

11 Eylül ataklarının akabinde örgüt içinde öne çıkan Zevahiri, çok sayıda görüntü ve kaset yayımladı.

Ocak 2006’da Pakistan’ın Afganistan sonuna yakın bir ABD füze taarruzunda, 4 El-Kaide üyesi ölürken sağ kurtulan Zevahiri, bir mühlet sonra ABD Lideri George W Bush’u tehdit ettiği görüntüyle gündeme gelmişti.

Zevahiri, Mayıs 2011’de ABD güçlerince Usame Bin Ladin’in öldürülmesinin akabinde El-Kaide’nin liderliğini devraldı.

El-Kaide ve Zevahiri’nin ismi, 2011’de Orta Doğu’da pek çok ülkede meydana gelen Arap ayaklanmaları ve bilhassa de 2014-2019 devrinde DEAŞ terör örgütünün yükselişi nedeniyle kısmen geri planda kaldı.

Bin Ladin’in vefatından sonraki yıllar içerisinde ABD tarafından düzenlenen hava akınlarında, Zevahiri’nin pek çok yardımcısının hayatını kaybetmesi, örgütün global uyum ağına da ziyan verdi.

31 Temmuz 2022’de Zevahiri, ailesiyle Kabil’in merkezinde bulunan Şerpur Mahallesi’nde saklandığı bir meskene düzenlenen ABD’nin İHA akınında öldürüldü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.